Trò chuyện cùng chuyên gia - Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ nói lên điều gì?

đăng 08:19 22-11-2010 bởi Đỗ Thế Hiền   [ cập nhật 02:00 17-04-2012 bởi Da Nang Phao hoa ]

Teens có thể thấy làm xét nghiệm tinh dịch đồ cũng không đơn giản tẹo nào. Nhưng sau khi chuyển mẫu phẩm tới phòng xét nghiệm rồi, teens mới ngồi úm ba la mong sao cho kết quả xét nghiệm thật tốt. Song cầm kết quả xét nghiệm trên tay, teens thật bối rối: "Nó nói lên điều gì vậy". Hãy tiếp tục lắng nghe những chia sẻ sau đây của Bs.Ts Cung Thị Thu Thủy - Chuyên gia Sản phụ khoa của bệnh viện Phụ sản Trung ương, để khám phá những bí mật của phiếu kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ nhé.

TSBT: Làm xét nghiệm tinh dịch đồ cũng vất vả quá! Vậy chỉ một lần làm xét nghiệm tinh dịch đồ là đủ chứng minh “ISO 9001-2000” chưa, thưa bác sỹ?

Bác sỹ: Có thể xét nghiệm tinh dịch đồ một lần và có thể kết luận được nếu kết quả xét nghiệm trong giới hạn bình thường. Nếu kết quả không bình thường, để kết luận chính xác về chất lượng của tinh dịch boys cần làm xét nghiệm tinh dịch hai lần. Lần thứ hai kiểm tra sau lần thứ nhất đúng 5 ngày và vẫn tiếp tục phải tuân thủ đúng các yêu cầu ở trên.
TSBT: Nghĩa là cần dựa vào kết quả của một hoặc hai lần xét nghiệm mới có thể kết luận được chất lượng của tinh dịch. Vậy xét nghiệm tinh dịch đồ có thể “chỉ mặt đặt tên” những vấn đề gì vậy nhỉ?

Bác sỹ: Xét nghiệm tinh dịch đồ cho chúng ta biết thể tích tinh dịch trong mỗi lần xuất tinh là bao nhiêu, trong tinh dịch có chứa tinh trùng hay không, tỷ lệ tinh trùng sống – chết là như thế nào, tỷ lệ tinh trùng có hình thái bình thường ra sao, khả năng di động và hướng di động của tinh trùng như thế nào… Túm lại, các trị số của xét nghiệm tinh dịch đồ cho chúng ta biết chất lượng và số lượng tinh trùng có đủ đảm bảo việc thụ thai tự nhiên hay không.
 
TSBT: Ngoài “bắt thóp” các chú tinh binh, xét nghiệm tinh dịch đồ còn có thể vạch mặt các mầm bệnh khác như lậu, giang mai, sùi mào gà… được không thưa bác sỹ?

Bác sỹ: Đúng là nếu boys mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu thì trong tinh dịch có chứa vi khuẩn lậu cầu. Tuy nhiên, để chẩn đoán các bệnh trên thì không làm xét nghiệm tinh dịch mà làm các xét nghiệm máu để tìm xóăn khuẩn giang mai, định typ virus trong bệnh sùi mào gà.

TSBT: Thưa bác sỹ, thế nào là kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ tốt?

Bác sỹ: Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ tốt khi các trị số nằm trong giới hạn bình thường. Teens có thể tham khảo một vài trị số trong box Phân tích một mẫu tinh dịch, hoặc không có tinh trùng trong tinh dịch
 
TSBT: Bác sỹ có thể cho teens biết một vài trường hợp bất thường...

Bác sỹ: Câu này khó quá (cười). Những hiện tượng bất thường vô cùng đa dạng. Ví dụ như: Có nhiều tế bào bạch cầu trong tinh dịch – biểu hiện của viêm nhiễm; tinh trùng không di động hoặc di động tại chỗ (tinh trùng không tiến thẳng mà quay tít tại chỗ), tinh trùng có hình dạng bất thường ở đầu, cổ và đuôi, tỷ lệ tinh trùng sống quá thấp…
 
TSBT: Nếu kết quả của hai lần xét nghiệm tinh dịch đều không tốt, rơi vào các trường hợp bất thường như bác sỹ nói đến ở trên thì phải làm như thế nào?

Bác sỹ: Một câu hỏi rất hay! Bên cạnh xét nghiệm tinh dịch đó còn có nhiều kỹ thuật khác cũng quan trọng không kém, đặc biệt khi kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ chỉ ra những trị số bất thường. Ví dụ như boys sẽ được yêu cầu khám, siêu âm tinh hoàn, sinh thiết tinh hoàn, chọc hút lấy tinh dịch ở mào tinh xem có tinh trùng hay không. Dựa vào các kỹ thuật y tế này bác sỹ mới có thể chẩn đoán nguyên nhân khiến tinh dịch không đảm bảo chất lượng là do đâu và có hướng xử trí phù hợp.
 
TSBT: Teens còn câu hỏi cuối cùng muốn nhờ bác sỹ giải đáp giúp. Gần đây, ti vi có đưa tin dù trong tinh dịch không có bất kỳ chú tinh binh nào thì cũng chưa phải là thảm họa bởi ngày nay các bác sỹ đã có thể nuôi cấy tinh binh từ một tế bào tinh tử, bác sỹ nghĩ gì về vấn đề này?
 
Bác sỹ: Đây là một thành tựu trong y học mà Trung tâm Công nghệ phôi, Học viện Quân Y đã thực hiện được. Ở Việt Nam tỷ lệ vô sinh do nam giới không có tinh trùng (rối loạn quá trình sinh tinh) chiếm khoảng 10%. Teens biết đấy, tinh trùng được tạo ra từ các tế bào sinh tinh, nằm trong các ống sinh tinh thuộc 2 tinh hoàn. Sau khi được hình thành tinh trùng sẽ di chuyển vào mào tinh. Chính tại đây, quá trình trưởng thành của tinh trùng sẽ được hoàn tất. Tinh trùng từ khi được sinh ra cho đến khi trưởng thành hoàn toàn cần một khoảng thời gian từ 10 – 12 tuần và trải qua 5 bước: tinh nguyên bào, tinh bào 1, tinh bào 2, tinh tử và tinh trùng. Tinh tử chính là các tinh trùng non, chưa có đuôi nên không thể chuyển động và di chuyển vào buồng tử cung, vòi trứng để thụ tinh cho trứng. Những bệnh nhân có sức khỏe tốt, không mắc bệnh di truyền, không mắc bệnh truyền nhiễm, có rối loạn sinh tinh đến giai đoạn hình thành tinh tử, được dùng thuốc kích thích sinh tinh từ 3-18 tháng sẽ được các bác sỹ tiến hành nuôi cấy tinh tử của người bệnh thành tinh trùng (bộ nhiễm sắc thể không thay đổi mà chỉ biến đổi về hình thể dạng tròn không có đuôi để thành dạng bầu dục, đuôi ngắn). Lúc này, tinh tử sẽ có khả năng thụ tinh nếu tiêm vào trứng của người vợ. Thời gian nuôi cấy trong vòng 24 giờ. Hiện nay đã có 1 bé gái ra đời nhờ phương pháp điều trị vô sinh này và trong năm 2009 chúng ta sẽ đón thêm 6 em bé nữa (đang trong giai đoạn bào thai). Thành công này có thể là một cứu cánh đối với nam giới không có tinh trùng.
 
TSBT: Xin cảm ơn bác sỹ với những thông tin quý báu. Chúc bác sỹ một năm mới thật nhiều niềm vui!
 
Bây giờ Teens đã hiểu hơn về khả năng sinh sản của nam giới chưa nào? Nếu còn bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến vấn đề này, Teens đừng quên đặt câu hỏi trong phần Trao đổi thảo luận nhé.
 
Tâm sự bạn trẻ - Newcare
 

Phân tích một mẫu tinh dịch

 

Quan sát đại thể (bằng mắt thường): Đánh giá sự hóa lỏng, thể tích, màu sắc của tinh dịch, độ pH

 

Mẫu tinh dịch khi được đưa vào phòng xét nghiệm sẽ được đặt trong tủ ấm để đánh giá sự ly giải (hóa lỏng). Bình thường mẫu sẽ ly giải hoàn toàn sau khoảng 15 – 20 phút. Nếu mẫu thử không ly giải hay ly giải không hoàn toàn, có thể nghi ngờ đến bất thường ở tiền liệt tuyến (thường gặp nhất là viêm tiền liệt tuyến).

 

Bình thường tinh dịch có màu trắng xám hoặc hơi ngà vàng, hơi đục và đồng nhất. Nếu tinh dịch có màu vàng sậm thì có thể do lẫn nước tiểu trong quá trình lấy mẫu hay do nhiễm trùng. Những mẫu tinh dịch trong và loãng thường có tinh trùng ít hay thậm chí không có tinh trùng.

 

Những bất thường về thể tích tinh dịch cũng có thể gợi ý đến một số nguyên nhân bất thường. Trung bình, thể tích (V) mỗi lần xuất tinh của người đàn ông khoảng từ 2-4 ml. Nếu V= 0/ vài giọt: không phóng tinh hoặc xuất tinh ngược dòng; V< 2ml: giảm tiết dịch từ các tuyến hoặc lần xuất tinh trước quá gần; V> 6ml: kiêng giao hợp quá lâu hoặc viêm túi tinh, tuyến tiền liệt

 

Thông thường tinh dịch có tính kiềm, với pH dao động trong khoảng 7,2 – 8,4. Trong những trường hợp không có tinh trùng kèm theo mẫu thử có pH 7, nguyên nhân có thể là do tắc ống dẫn tinh

 

Quan sát Vi thể (quan sát dưới kính hiển vi): Để đánh giá độ di động, số lượng tinh trùng/ ml tinh dịch, tỷ lệ sống chết, sự hiện diện của bạch cầu và tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bình thường.

 

Độ di động của tinh trùng được chia thành 4 nhóm: A: tinh trùng di động tiến tới, nhanh; B: tinh trùng di động tiến tới, chậm; C: tinh trùng di động tại chỗ; D: tinh trùng không di động. Trong đó, các trị số bình thường sẽ là: Độ di động A ≥25% hoặc A+B ≥50%

 

Để tính số lượng tinh trùng trong một ml tinh dịch, sau khi pha loãng tinh dịch với tỷ lệ thích hợp và làm tinh trùng bất động, người ta sử dụng một buồng đếm, bên trong có chia nhiều ô nhỏ. Mật độ tinh trùng khoảng 20 triệu tinh trùng/ ml là đạt yêu cầu.

 

Hình dạng tinh trùng sẽ được quan sát ở vật kính 100X, sau khi được nhuộm bằng phương pháp đặc biệt (Papanicolaou). Các bất thường có thể xuất hiện ở đầu, cổ hay đuôi của tinh trùng. Trị số bình thường sẽ là: Hình dạng bình thường ≥0%; Tỷ lệ tinh trùng sống ≥75%;

 

Sự hiện diện của bạch cầu nói lên nguy cơ/ mức độ viêm nhiễm. Nếu tỷ lệ bạch cầu < 1 triệu con/ ml là bình thường


Comments