Những hiện vật độc đáo của nền văn hóa Sa Huỳnh

đăng 17:09, 13 thg 8, 2010 bởi Đỗ Thế Hiền

Kỷ niệm 100 năm phát hiện, nghiên cứu văn hóa Sa Huỳnh sẽ được Sở VHTT&TT Quảng Ngãi phối hợp với Sở VHTT&TT Quảng Nam tổ chức vào cuối tháng 7 này. Những hiện vật độc đáo của nền văn hóa Sa Huỳnh và những dấu vết tại địa bàn Quảng Nam đã mang lại những bất ngờ thú vị…

 Khai quật di chỉ khảo cổ học Lai Nghi.                                             Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

Cùng với hàng chục di tích do các nhà khảo cổ học phương Tây phát hiện và khai quật trước năm 1975, từ sau ngày giải phóng đến nay, các nhà khảo cổ học Việt Nam, Bảo tàng lịch sử Việt Nam, trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện KHXH tại TP.Hồ Chí Minh đã tham gia nghiên cứu, khai quật chẳng những ở Quảng Ngãi mà còn ở một số địa bàn thuộc tỉnh Quảng Nam, Bình Định. Tại Quảng Nam, văn hóa Sa Huỳnh lần đầu tiên phát hiện vào năm 1976, từ đó đến nay, chúng ta đã phát hiện được gần 100 địa điểm có di tích văn hóa Sa Huỳnh phân bố chủ yếu ở lưu vực sông Thu Bồn. Hiện đã có 25 địa điểm được khai quật hoặc đào thám sát, bào gồm các di chỉ Bàu Tràm, Phú Hòa, Tam Mỹ, Đại Lãnh, Quế Lộc và Tiên Hà. Trong khi đó, hàng loạt di chỉ mộ táng Sa Huỳnh cũng đã được phát hiện và khai quật tại những vùng hạ lưu sông Thu Bồn gần Hội An như Hậu Xá I, Hậu xá II và An Bàng; gò Mã Vôi, gò Miếu Ông và gò Dừa thuộc huyện Duy Xuyên...

Qua nhiều năm khai quật, phục chế, Bảo tàng Quảng Nam và một số bảo tàng cấp huyện như Hội An, Duy Xuyên, Điện Bàn đã có một bộ sưu tập phong phú về nền văn hóa Sa Huỳnh, với nhiều hiện vật có giá trị và hết sức độc đáo. Đầu tiên phải nói đến các mộ chum với hình dáng, kích thước khác nhau như hình trụ, hình quả trứng, mộ vò... Người Sa Huỳnh đã dùng các loại chum này để mai táng, chôn cất người chết cùng với đồ tùy táng như bình, lọ, đồ trang sức, công cụ lao động... Độc đáo nhất là tại Duy Xuyên, các nhà khảo cổ đã phát hiện một ngôi “mộ đôi”, một hình thức mai táng có một không hai thời đó: mộ chum nhỏ nằm trong một mộ chum lớn.

Di chỉ văn hóa Sa Huỳnh được M.Vinet phát hiện năm 1909 ở khu vực giáp ranh giữa hai xã Phổ Khánh và Phổ Thạnh thuộc huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, nằm ở phía tây đầm An Khê. Năm 1923, người Pháp đã tiến hành khai quật, nhiều tài liệu được thông báo trong tập san Viễn Đông bác cổ cũng như công bố của nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu nước ngoài về văn hóa Sa Huỳnh. Năm 1936, trong bài viết về tiền sơ sử Quảng Bình đăng trong tạp chí “Những người bạn cố đô Huế”, M.Colani lần đầu tiên dùng thuật ngữ “Văn hóa Sa Huỳnh”. Văn hóa Sa Huỳnh là nền văn hóa thuộc giai đoạn sơ kỳ đồ sắt của cư dân nông nghiệp ven biển cách đây 3.000 -   2.500 năm, hoặc cuối thiên niên kỷ thứ 1 trước Công nguyên.       

Người cổ Sa Huỳnh sinh sống trên mảnh đất Quảng Nam xưa sớm có mối quan hệ giao lưu, buôn bán với thế giới bên ngoài, là nơi trực tiếp giao lưu với các nền văn minh Đông Sơn, Ấn Độ và Hán... Điều này được khẳng định bởi các di vật đã khai quật được ở Lai Nghi (huyện Điện Bàn), nhất là qua bộ sưu tập đồ trang sức đã thu thập được ở di tích này. Ngoài những hiện vật như khuyên tai ba mấu nhọn, khuyên tai hình vành khăn bằng đá, 4 khuyên tai bằng vàng, khoảng 10.000 hạt cườm tấm bằng thủy tinh... tại một số di chỉ khảo cổ học như Bình Yên, gò Dừa, gò Mã Vôi, Lai Nghi, các nhà khảo cổ đã phát hiện những chiếc gương đồng Riguanjing (gương ánh sáng mặt trời). Theo bảng niên đại của Okamura thì loại gương này được chế tạo ở Trung Quốc vào những năm 70-50 trước Công nguyên, gọi là gương Tây Hán. Loại gương Riguanjing không chỉ có ở Việt Nam, Trung Quốc mà còn tìm thấy tại Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên.

Tại di chỉ Lai Nghi và một số di chỉ khác, chúng ta đã phát hiện hàng trăm hạt chuỗi bằng mã não, trong số đó có hai di vật độc đáo: một hạt chuỗi mã não chạm hình con chim nước và một hạt khác thể hiện một con hổ. Theo các nhà khảo cổ, đây là di vật rất hiếm hoi trong các di tích thuộc giai đoạn sơ kỳ thời đại đồ sắt ở vùng Đông Nam Á. Ngoài ra còn có khá nhiều hiện vật giá trị như khuyên tai hình hai đầu thú, khuyên tai ba mấu nhọn, khuyên tai vành khăn và những hiện vật độc bản như chiếc bát dát đồng, chiếc rìu được làm bằng hai chất liệu vừa đồng vừa sắt, đồ đựng được làm bằng gốm có bốn chân...

Các bộ sưu tập hiện vật Sa Huỳnh đang được lưu giữ, trưng bày tại các bảo tàng Quảng Nam và bảo tàng các huyện, thành phố của tỉnh phục vụ khách tham quan, góp phần nghiên cứu, tìm hiểu, tái hiện bức tranh đa sắc của nền văn hóa Sa Huỳnh tại Việt Nam.

    Khuyên tai ba mấu nhọn. Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

 

Gương đồng Tây Hán.             Ảnh: NGUYỄN CHIỀUChiếc rìu làm bằng đồng và sắt. Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

 

Đồ trang sức mã não hình con chim. Ảnh: NGUYỄN CHIỀUMộ chum đôi. Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

 

   Đồ trang sức bằng vàng. Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

 

    Đồ đựng bằng gốm có 4 chân. Ảnh: NGUYỄN CHIỀU

 

           Tấn Vịnh

  • Nguồn: baoquangnam.com.vn

 

Văn hóa - nghệ thuật

Dành cho du khách

Doanh nghiệp hàng đầu

  • Công ty mộc nệm nội thất Minh Hùng TP.HCM (Sài gòn) - Chuyên đóng ghế salon, sofa, nội thất phòng khách, nhà hàng, khách sạn, cafe, ô tô Trang chủ | Giới thiệu | Sản phẩm | Dịch vụ | Khách hàng | Bản đồ | Liên hệ Kính gửi: Quý khách hàngCông ty mộc nệm nội thất  Minh Hùng  chuyên sản xuất ...
    Được đăng 02:12, 22 thg 8, 2012 bởi Đỗ Thế Hiền
  • DNTN Mộc Nệm Thành Tâm TP.HCM - Chuyên Ghế Sofa Phòng khách, Karaoke, Cafe Trang chủ | Giới thiệu | Sản phẩm | Dịch vụ | Khách hàng | Bản đồ | Liên hệ DNTN MỘC NỆM THÀNH TÂM Địa chỉ: 177–179 Đường số 8, Bình Hưng Hòa A ...
    Được đăng 05:38, 16 thg 7, 2012 bởi Đỗ Thế Hiền
  • Trường Đại học Đông Á - Dong A University Trường Đại học Đông Á Là một trong ba trường đại học tư thục tại thành phố Đà Nẵng, đại học Đông Á với chặng đường phát triển đi lên ...
    Được đăng 23:40, 11 thg 11, 2011 bởi Đỗ Thế Hiền
  • Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai Thông tin về công ty cổ phần Hoàng Anh Gia LaiTầm nhìn và sứ mệnh của HAGLLịch sử hình thành và phát triển của tập ...
    Được đăng 14:42, 1 thg 3, 2012 bởi Đỗ Thế Hiền
  • Trung tâm Tin học Việt Tin -VIETIN | Giới thiệu | Chương trình đào tạo | Chiêu sinh | Tin tức hoạt động Giới thiệu Trung tâm tin học Việt Tin I. THÔNG TIN CHUNG     Trụ sở Trung tâm Tin học ...
    Được đăng 21:35, 7 thg 6, 2012 bởi Đỗ Thế Hiền
  • Cafe Long Đà Nẵng - Long Coffe
    Được đăng 17:57, 28 thg 8, 2012 bởi Đỗ Thế Hiền
Hiển thị bài đăng 1 - 6trong tổng số 6. Xem nội dung khác »


Comments